Η γέννηση του ελληνικού κράτους ήταν αποτέλεσμα της Επανάστασης. Όμως το κράτος αυτό θα ήταν πολύ διαφορετικό αν είχε δημιουργηθεί µε τη νίκη της ίδιας της Επανάστασης. ∆εν θα ήταν ένα κρατίδιο εξαρτημένο σε απόλυτο βαθμό, µε άθικτες τις εσωτερικές κοινωνικές δομές και τις ανισότητες.
Αυτό κρίθηκε σε μεγάλο βαθμό στο Μεσολόγγι όπου θεοί και δαίμονες, «πέλαγο μέγα», έπεσε επάνω σε αυτό το «καλυβάκι», το «ένδοξο αλωνάκι» του Διονύσιου Σολωμού. Ακόμη όμως και απέναντι στο «βόλι της Τουρκιάς», το «άτι της Αραπιάς», τον «νου του Γάλλου» και το «τόπι του Άγγλου», το «καλυβάκι» δεν ηττήθηκε. Προτίμησαν οι υπερασπιστές του να «σχίσουν δρόμο τα σπαθιά κι ελεύθεροι να μείνουν» όταν «τα µάτια η πείνα εµαύρισε».
Κι εδώ έρχεται το μεγάλο ερώτημα: Γιατί «τα µάτια η πείνα εµαύρισε»; Γιατί αφέθηκαν οι υπερασπιστές του Μεσολογγίου να γονατίσουν απέναντι σε αυτόν τον ανίκητο εχθρό, την πείνα; Ήταν νομοτελειακή εξέλιξη, ήταν αδύνατη η εξασφάλιση του εφοδιασμού τους; Η απάντηση που δίνει αυτό το βιβλίο είναι κατηγορηματικά όχι! Η εγκατάλειψη των αγωνιστών ήταν συνειδητή επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης και μάλιστα σε μια εποχή που υπήρχαν τεράστιες οικονομικές δυνατότητες λόγω των δανείων.
Οι «Ελεύθεροι Πολιορκηµένοι» προδόθηκαν από αυτούς που είχαν χρέος να τους στηρίξουν. Ας υπενθυμίσουμε τα λόγια του Ιμπραήμ: «Σαν το χιόνι του βουνού θα λιώναμε αν το Μεσολόγγι είχε τροφές για 15 ημέρες ακόμη». ∆εν είχε όμως…
***
Δείτε περισσότερα βιβλία του συγγραφέα:
Γυναίκες στο Μεσολόγγι: Όσα η επίσημη ιστορία αγνοεί!
Εκτενές απόσπασμα στο INFO-WAR
(...) Στις 10 Απρίλη συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Πρόκειται για ένα γεγονός που σημάδεψε όχι μόνο την εξέλιξη του αγώνα αλλά μετέβαλε αποφασιστικά και το πολιτικό και ιδεολογικό τοπίο σε όλη την Ευρώπη. Για τη Β΄ Πολιορκία του Μεσολογγίου έχουμε την τύχη να υπάρχει αφθονία πηγών. Κι όμως, ακόμη κι έτσι η ιστορία είναι «μισή», χωρίς την αναφορά στην παρουσία των χιλιάδων γυναικών στην πολιορκημένη πόλη. Σήμερα επιβάλλεται να επανεξετάσουμε τη συμβολή των γυναικών, όχι μόνο ως συνοδοιπόρων, αλλά ως ισότιμων μελών του αγώνα. «Αι γυναίκες εστάθησαν ανδρειότεραι από πολλούς άνδρες· μήτε έκλαψαν, μήτε έλιωσαν», αναφέρει ο Μακρυγιάννης. (...)
Παρουσίαση από την Αγαθή Γεωργιάδου στο periou.gr Όσα δεν μαθαίνουμε στη δημόσια Ιστορία
(...) Για τους περισσότερους από εμάς, η λέξη «Μεσολόγγι» παράγει συχνά έναν κούφιο απόηχο ρητορικών λόγων· το νέο βιβλίο, όμως, του Σπύρου Αλεξίου Προδομένο Μεσολόγγι (Εκδόσεις Τόπος, 2026) έρχεται να ταράξει τα νερά της εθνικής μας αυτογνωσίας. Πολύτιμος οδηγός σε αυτή τη διαδρομή λειτουργεί ο πρόλογος του σημαντικού συγγραφέα και δημοσιογράφου Παντελή Μπουκάλα, ο οποίος, έχοντας και ο ίδιος καταγωγή από το Μεσολόγγι, προσεγγίζει το θέμα με τη δέουσα ευαισθησία, αλλά και με την αυστηρότητα που επιβάλλει η αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας.
Ο συγγραφέας του βιβλίου, Σπύρος Αλεξίου, απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής με έργα που αναζητούν τις «ρωγμές» της επίσημης ιστορίας. Στο νέο του πόνημα δεν αναπαράγει το βολικό αφήγημα της αδιατάρακτης ελληνικής ενότητας. Αντίθετα, αναδεικνύει την ιστοριογραφία ως πεδίο έντονων συγκρούσεων, όπου η «εθνικά ορθή» αφήγηση συχνά αποσιωπά ενοχλητικές λεπτομέρειες προκειμένου να εξωραΐσει γεγονότα και επιλογές. Το κεντρικό και αμείλικτο ερώτημα που θέτει ο Αλεξίου είναι γιατί οι υπερασπιστές της πόλης αφέθηκαν τελικά να γονατίσουν απέναντι στον ανίκητο εχθρό της πείνας, τη στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση διέθετε —χάρη στα δάνεια— τις οικονομικές δυνατότητες να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό τους. Η απάντηση που προτείνει είναι κατηγορηματική: η εγκατάλειψη των αγωνιστών υπήρξε συνειδητή πολιτική επιλογή, μια μορφή προδοσίας από εκείνους που είχαν το καθήκον να τους στηρίξουν.
Η μελέτη του Αλεξίου δεν περιορίζεται στην τελική πράξη της πολιορκίας. Αντίθετα, ανασυνθέτει με ευρύ ιστορικό ορίζοντα τη διαδρομή του Μεσολογγίου από τα προεπαναστατικά χρόνια έως την καταστροφή του. Στα πρώτα κεφάλαια παρακολουθούμε τη διαμόρφωση της πόλης, την ανάπτυξή της και τον ρόλο της στην περιοχή της δυτικής Στερεάς Ελλάδας, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σύνθετη κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα της εποχής: στον κόσμο των αρματολών, στις αντιπαραθέσεις μεταξύ τοπικών δυνάμεων, αλλά και στη συχνά συγκρουσιακή σχέση τους με τις πολιτικές ηγεσίες της Επανάστασης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση του ρόλου του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου και των επιλογών του, καθώς και η διερεύνηση συμμαχιών —όπως η ελληνοαλβανική— που αναδείχθηκαν πρόσκαιρες και εύθραυστες.
Παράλληλα, το βιβλίο εντάσσει την ιστορία του Μεσολογγίου στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο της εποχής. Οι εμφύλιες συγκρούσεις μεταξύ των επαναστατημένων Ελλήνων, η εμπλοκή της Αιγύπτου του Μοχάμετ Άλι και η προέλαση του Ιμπραήμ Πασά διαμορφώνουν ένα σκηνικό στο οποίο η πολιορκημένη πόλη μετατρέπεται σε σύμβολο αλλά και σε πεδίο δραματικών πολιτικών επιλογών. Μέσα από αυτή τη σύνθετη ιστορική προοπτική, οι δύο πολιορκίες του Μεσολογγίου και η πορεία προς την Έξοδο παρουσιάζονται όχι μόνο ως ηρωικό επεισόδιο, αλλά και ως αποτέλεσμα μιας αλληλουχίας στρατηγικών λαθών, αντιπαραθέσεων και παραλείψεων. (...).
Διαβάστε τη συνέχεια εδώ γράφει η Αγαθή Γεωργιάδου (21/03/2026)
Στην αίθουσα της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (Γενναδίου 8 και Ακαδημίας, 7ος όροφος) το Σάββατο 21/3/2026, οι εκδόσεις ΤΟΠΟΣ παρουσίασαν το νέο βιβλίο του Σπύρου Αλεξίου «Προδομένο Μεσολόγγι». Για το βιβλίο μίλησαν: Αιμιλία Καραλή, δρ Φιλοσοφικής ΕΚΠΑ - συγγραφέας, Γιώργος Λιερός, συγγραφέας, Μαριάννα Τζιαντζή, συγγραφέας και δημοσιογράφος, και ο συγγραφέας και εκπαιδευτικός, Σπύρος Αλεξίου.
Ο Σπύρος Αλεξίου, γράφει στην Αυγή
(...) Με την ίδια λογική προκύπτεται πως υπήρχαν όλες οι προϋποθέσεις η πολιορκία του Μεσολογγίου όχι μόνο να μην οδηγήσει στην απονενοημένη Έξοδο αλλά αντίθετα να λήξει με συντριβή των οθωμανικών δυνάμεων που ουσιαστικά θα σήμαινε και τη νίκη της Επανάστασης. Κι εδώ έρχονται τα μεγάλα ερωτήματα; Γιατί αφέθηκαν οι υπερασπιστές του Μεσολογγίου να γονατίσουν από την πείνα; Ήταν αδύνατη η εξασφάλιση του εφοδιασμού τους; Πώς εξηγείται η στρατιωτική εγκατάλειψη και η αδρανοποίηση των ισχυρών ελληνικών δυνάμεων έξω από το Μεσολόγγι, στο στρατόπεδο της Δερβέκιστας; Η εγκατάλειψη των αγωνιστών ήταν συνειδητή επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης. Οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» προδόθηκαν από αυτούς που είχαν χρέος να τους στηρίξουν. Ας υπενθυμίσουμε τα λόγια του Ιμπραήμ: «Σαν το χιόνι του βουνού θα λιώναμε αν το Μεσολόγγι είχε τροφές για 15 ημέρες ακόμη». Δεν είχε όμως αλλά έστω και έτσι... το Μεσολόγγι νίκησε! Η ιστορική αλήθεια πρέπει να συγκρουστεί με την πατριδοκαπηλία, με τα κροκοδείλια δάκρυα όσων παρελαύνουν κάθε 10 Απρίλη από τον «φράχτη», πολιτικοί απόγονοι όσων βουτούσαν χρυσές λίρες και «εθνικές γαίες» την ίδια στιγμή που οι αγωνιστές πέθαιναν από την πείνα. (...)
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο, εδώ Η Αυγή (08/04/2026)
Προδομένο Μεσολόγγι: Ποιοι και γιατί το πρόδωσαν,
Συνέντευξη του Σπύρου Αλεξίου, στον Πάρι Καρβουνόπουλο και στο Militaire
Προσθήκη στο καλάθι
