ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΠΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΠΟΣ TOPOS PUBLICATIONS
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΠΟΣ
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΟΤΙΒΟ EBOOKS
JACOBIN GREECE
Βιβλιοθήκη Ιδρύματος Γληνού
Γονείς και παιδί
Διαπολιτισμική εκπαίδευση
Διδακτική
Διδακτική των Επιστημών
Διεπιστημονικές προσεγγίσεις
Δίκαιο
Εγκληματολογία
Ειδική Αγωγή
Εκπαίδευση: Θεωρία και εφαρμογές
Επιστήμες & Τεχνολογία
Επιστημολογία
Ιστορία
Κλιματική Κρίση
Κοινωνικές επιστήμες
Κοινωνική Ανθρωπολογία
Κοινωνική Πολιτική
Κοινωνική Ψυχιατρική
Κοινωνιολογία
Κοινωνιολογία του Πολιτισμού
Λαογραφία
Λεξικό
Μαρξιστική θεωρία
Μαρτυρίες
Μέθοδοι έρευνας και Στατιστική
Μελέτες - Ερευνα
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης
Οικολογία
Οικονομία
Παιδαγωγικά
Πολιτική
Πολιτική και Ιστορία
Πολιτισμική Ιστορία
Σειρά mέta / Κέντρο Μετακαπιταλιστικού Πολιτισμού
Σεξουαλικό Δίκαιο
Σημειολογία
Σύγχρονη Ριζοσπαστική Θεωρία
Φιλοσοφία
Φύλο – Σεξουαλικότητα
Ψυχιατρική
Ψυχική Υγεία
Ψυχοθεραπεία-Ψυχανάλυση
Ψυχολογία
Ψυχολογία & Δίκαιο
Αναζήτηση
Συγγραφείς
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω
Τίτλοι
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω
Περιοδικά
ΑΝΤΙΓΟΝΗ
ΚΡΙΣΗ
ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ
ΟΥΤΟΠΙΑ
ΣΥΝΑΨΙΣ
Πρακτορευόμενα
GRANT THORNTON
KOMMON
NEΔΑ
PUBLIC ISSUE
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΙΡΟΓΑ
ΙΔΡΥΜΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
ΙΕΘΣ
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κύπρου
ΠΡΑΚΤΟΡΕΥΣΗ
ΣΥΝΑΨΕΙΣ
Links
Οδηγός Ανάγνωσης
Κατάλογοι
Τα νέα του Τόπου
Πέμπτη 22 Ιανουαρίου, Γαλλικό Ινστιτούτο: Εκδήλωση / αφιέρωμα στην εκπομπή "Εδώ Λιλιπούπολη"
Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, Βραχάτι Κορινθίας: "Παρεμποδίζοντας την Αποστασία / Ιουλιανά 1965: κοινωνική διαμαρτυρία και Αριστερά" παρουσίαση του βιβλίου του Κωνσταντίνου Λαμπράκη
Τρίτη 27 Ιανουαρίου, Αθήνα: "Γιατί κρατάει τον «τρελό»; Ένας νευρολόγος διαβάζει Αναγνωστάκη" παρουσίαση του νέου βιβλίου του Ιωάννη Θ. Ευδοκιµίδη
Σάββατο 24/01, Αλεξανδρούπολη: ''50 Χρόνια Φωτογραφίες 1976-2025'' παρουσίαση του φωτογραφικού λευκώματος του Μιχάλη Μπολιάκη
Τρίτη 20 Ιανουαρίου, Αθήνα: "Η Βιομηχανία του ανθρωπισμού" συζήτηση με αφορμή το βιβλίο του Νίκου Κουραχάνη
Πέμπτη 15 Ιανουαρίου, Αθήνα: "Η τέχνη του πολέμου για την εξουσία" συζήτηση για το νέο βιβλίο του Δημήτρη Καλτσώνη
ΑΚΥΡΩΘΗΚΕ - Τετάρτη 21 Ιανουαρίου, Αθήνα: "Πώς λειτουργεί η αστυνομική τάξη;" παρουσίαση του νεόυ βιβλίου των Ασά Τραορέ και Ζοφρουά ντε Λαγκανερί
Τετάρτη 14 Ιανουαρίου, Αργυρούπολη: "Ουκρανία - Το μεγάλο πλάνο" παρουσίαση του βιβλίου του Λεωνίδα Βατικιώτη
Περισσότερα »
Το Γράμμα του Τόπου
Γράμμα του Τόπου
Δελτίο παραγγελίας

Εδώ μπορείτε να κατεβάσετε σε excel το δελτίο παραγγελίας των βιβλίων του Τόπου.

Όροι χρήσης

Παρακαλούμε, πριν την παραγγελία σας να διαβάσετε την Πολιτική Απορρήτου, τους Όρους Χρήσης και πληροφορίες για την Προστασία Προσωπικών Δεδομένων.

ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΙΑ » Πολιτική
Προπαγάνδα και παραπληροφόρηση στο Ίντερνετ

Προπαγάνδα και παραπληροφόρηση στο Ίντερνετ

Χατζηστεφάνου Άρης

Σελ.: 288
Σχήμα: 15 x 23
ISBN: 978-960-499-584-4
Τιμή: 14,90 €
Τιμή online: 13,55 €

::. Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης


  Προσθήκη στο καλάθι

Εξώφυλλο & Δελτίο τύπου

1η Έκδοση: Νοέμβριος 2025

Ήταν ο Σωκράτης το πρώτο τρολ της ιστορίας; Γιατί ένα ισραηλινό μποτ «αυτομόλησε» και άρχισε να επιτίθεται στο Τελ Αβίβ; Ποιες μορφές παραπληροφόρησης κρύβονται στους χάρτες της Google, σε βιντεοπαιχνίδια και στον αλγόριθμο του Netflix ή του TikTok; Πώς η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από μηχανές αναζήτησης μπορεί να «σκοτώσει» το διαδίκτυο αλλά και τη δημοσιογραφία όπως τη γνωρίζαμε μέχρι σήμερα; Είμαστε πράγματι εγκλωβισμένοι σε «θαλάμους ιδεολογικής αντήχησης» όπου αναπαράγονται μόνο οι δικές μας απόψεις;

Στο βιβλίο αυτό, συνέχεια του Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση: Πώς τις εντοπίζουμε (2022), ο δημοσιογράφος Άρης Χατζηστεφάνου προσφέρει ένα εγχειρίδιο για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση οργανωμένων μορφών χειραγώγησης της κοινής γνώμης στο ίντερνετ. Εξετάζει τους τρόπους που οι αλγόριθμοι και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως το ChatGPT, προωθούν στερεότυπα και αναπαράγουν τις κυρίαρχες αφηγήσεις. Παράλληλα, αμφισβητεί τους τεχνοφοβικούς μύθους που βλέπουν σε κάθε τεχνολογική εξέλιξη έναν εχθρό αντί για ένα εργαλείο απελευθέρωσης του ανθρώπου.

Σε κάθε κεφάλαιο του βιβλίου περιλαμβάνονται QR-codes που οδηγούν σε βίντεο, φωτογραφίες και podcasts με περισσότερες πηγές και παραδείγματα.

Δείτε εδώ περισσότερες πηγές, επιπλέον βίντεο, φωτογραφίες και podcast για όσα θα διαβάσετε.

***

Διαβάστε εδώ απόσπασμα του βιβλίου, από την προδημοσίευση στο INFOWAR.GR (08/11/2025).

Δείτε το προηγούμενο βιβλίο του συγγραφέα:


Συνέντευξη του συγγραφέα στην Μαρλέλλα Μικέλη για την εκπομπή Αρχίζουμε από ''Ε'', ακούστε εδώ & εδώ συνέντευξη στο Τhe Press Project για την εκπομπή Νόστιμον Ήμαρ (μετά το 1:00:18, 18/11/25).

Μάθετε τι (ενημέρωση) τρώτε: ο συγγραφέας συνομιλεί με τον Μάριο Διονέλλη στην εκπομπή Πίσω Σελίδες της 27ης Νοεμβρίου 2025 (The Press Project 27/11/2025).

Πώς η AI οδηγεί στην παραπληροφόρηση; Ο Άρης Χατζηστεφάνου μιλά, στο NEWS 24/7 και τον δημοσιογράφο Σταύρο Διοσκουρίδη, για το νέο του βιβλίο (28/11/2025).

Ακούστε εδώ την συνέντευξη του συγγραφέα στον Δημήτρη Τρίκα για την εκπομπή Bookfly (03/01/2026).

 

Συνέντευξη του συγγραφέα, στο tvxs.gr και τη δημοσιογράφο, Φωτεινή Λαμπρίδη,
"Η τεχνητή νοημοσύνη είναι επαναστατική αλλά και ναρκοθετημένη από τις 5 εταιρείες"

(...) Με προβληματίζει πολύ περισσότερο η τεχνοφοβία που χαρακτηρίζει ορισμένα τμήματα της αριστεράς, ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Στο βιβλίο υποστηρίζω ότι μεγάλο τμήμα όσων τιμούν σήμερα τον δολοφονημένο σοσιαλιστή πρόεδρο της Χιλής, Σαλβαδόρ Αλιέντε, θα καταδίκαζαν σαν «οργουελικό» τον τρόπο με τον οποίο οραματιζόταν τη χρήση της νέας τεχνολογίας στο δρόμο για το σοσιαλισμό.

Οι επαναστάσεις του μέλλοντος ούτε θα επιταχυνθούν ούτε θα καθυστερήσουν εξαιτίας της νέας τεχνολογίας. Αν μπορώ να παραφράσω λίγο τον Ένγκελς θα έλεγα ότι – σε τελική ανάλυση – θα κριθούν από την οικονομική βάση και όχι από την ψηφιακή υπερδομή. (...)

Διαβάστε εδώ ολόκληρη τη συνέντευξη
tvxs.gr (17/11/2025)

 

Γραφει ο Λεωνίδας Βατικιώτης για το Documento
Οδηγίες προς ναυτιλλoμένους από τον Άρη Χατζηστεφάνου

Ο Άρης Χατζηστεφάνου στο νέο του βιβλίο θέτει τους κανόνες για την αναζήτηση και την προσέγγιση της αλήθειας στο ίντερνετ.
Κάθε άνθρωπος που επισκέπτεται το ίντερνετ, χρησιμοποιεί έξυπνο κινητό τηλέφωνο, έρχεται σε επαφή με την πιο συνηθισμένη πλατφόρμα, όπως το Netflix, για να παρακολουθεί κινηματογράφο ή σειρές οφείλει να διαβάσει το νέο βιβλίο του Άρη Χατζηστεφάνου, «Προπαγάνδα & παραπληροφόρηση στο ίντερνετ» (εκδ. Τόπος). Το βιβλίο είναι ένας απόλυτα και σε βάθος ενημερωμένος, ευφυής και χρηστικός οδηγός για την πλοήγηση στο διαδίκτυο, ένας κλειδάριθμος που αποκωδικοποιεί και ερμηνεύει τις πιο σύνθετες λειτουργίες του κυβερνοχώρου.
Το βιβλίο του Αρη Χατζηστεφάνου από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα κινείται με επιδεξιότητα επάνω σε μια λεπτή γραμμή. Από την μια πλευρά καταφέρνει με απόλυτα πειστικό τρόπο να ξεσκεπάζει τις τεχνικές προπαγάνδας πίσω από την πιο συνηθισμένη ρουτίνα του διαδικτύου. Ο συγγραφέας αποκαλύπτει τους δαιδαλώδεις και καλοχτισμένους μηχανισμούς επηρεασμού, χωρίς να αναπαράγει μια διαδεδομένη ευκολία που πάντα καταλήγει πως το διαδίκτυο είναι μια ουδέτερη πλατφόρμα μεν, αλλά μετά έρχονται τη μια τα μποτ από τη Μακεδονία, την άλλη οι διαφημίσεις κ.ο.κ. Οχι… Στην υποκείμενη θεωρία του συγγραφέα για το διαδίκτυο το ίδιο το διαδίκτυο φέρει εντός του, στον σχεδιασμό του, στα πρώτα βήματα κάθε αλγορίθμου του, κατ’ εντολή της ιδιοκτησίας, τις μεροληψίες και τις αδυναμίες.
Αναπαράγοντας τις αντιφάσεις της εποχής
«Τα προβλήματα στις απαντήσεις που λαμβάνουμε από την τεχνητή νοημοσύνη γιγαντώνονται και για μια σειρά από οικονομικούς λόγους που σχετίζονται με την κερδοφορία των εταιρειών που την ελέγχουν» αναφέρει χαρακτηριστικά στο κεφάλαιο για την «Οδύσσεια του ChatGPT». Και συνεχίζει: «Ενας παράγοντας, λόγου χάρη, που “μολύνει” τις απαντήσεις των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων είναι ότι προγραμματίζονται για να αυξάνουν την αλληλεπίδραση με τον χρήστη, ώστε να τον κρατούν αγκιστρωμένο στην πλατφόρμα. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να του πουλήσουν εξειδικευμένες υπηρεσίες ενώ μελλοντικά αναμένεται να του παρουσιάζουν διαφημίσεις»… Από την άλλη, και ταυτόχρονα με τις αλλεπάλληλες αποδείξεις που θεμελιώνουν την παραπάνω δομικά κριτική στάση του, ο Άρης Χατζηστεφάνου δεν αναπαράγει μια τεχνοφοβική έως απορριπτική στάση που ευδοκιμεί όχι μόνο στην ακροδεξιά αλλά και στην αριστερή άκρη του πολιτικού φάσματος. Πρόσφατο παράδειγμα ο χαρακτηρισμός του ίντερνετ ως ενός ακόμη εθισμού μαζί με τα ναρκωτικά και τα τυχερά παιχνίδια…(...)

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ
Λ. Βατικιώτης, Documento (23/11/2025)

 

Ο Άρης Χατζηστεφάνου μιλά στον Σταύρο Διοσκουρίδη και το NEWS24/7 για το νέο του βιβλίο

Πώς η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από μηχανές αναζήτησης μπορεί να «σκοτώσει» το διαδίκτυο αλλά και τη δημοσιογραφία όπως τη γνωρίζαμε μέχρι σήμερα; Είμαστε πράγματι εγκλωβισμένοι σε «θαλάμους ιδεολογικής αντήχησης» όπου αναπαράγονται μόνο οι δικές μας απόψεις; Ποια γενιά ξέρει να ξεχωρίζει καλύτερα τα fake news; Πόσο μετράει η ηλεκτρονική προπαγάνδα στις εκλογικές αναμετρήσεις; Είναι η ενημέρωση δημόσιο αγαθό; Στο "Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση στο ίντερνετ" (εκδ. Τόπος), ο Άρης Χατζηστεφάνου προσφέρει ένα εγχειρίδιο για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση οργανωμένων μορφών χειραγώγησης της κοινής γνώμης στο ίντερνετ. Εξετάζει τους τρόπους που οι αλγόριθμοι και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως το ChatGPT, προωθούν στερεότυπα και αναπαράγουν τις κυρίαρχες αφηγήσεις. Παράλληλα, αμφισβητεί τους τεχνοφοβικούς μύθους που βλέπουν σε κάθε τεχνολογική εξέλιξη έναν εχθρό αντί για ένα εργαλείο απελευθέρωσης του ανθρώπου.

Ακούστε όλη τη συνέντευξη εδώ (28/11/2025)

 

Συνέντευξη τον Γιώργο Μουρμούρη για την εφημερίδα Πριν

Την προπαγάνδα που είναι «εγγεγραμμένη στο DNA των αλγόριθμων και των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων» αναζητά στο νέο του βιβλίο Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση στο ίντερνετ (εκδόσεις Τόπος) ο Άρης Χατζηστεφάνου. Τρία χρόνια μετά το πρώτο βιβλίο της σειράς, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας μιλά στο Πριν για τη μετάβαση σε μια εποχή «αντικειμενικοποιημένης» παραπληροφόρησης μέσω ΑΙ και τις οργανωμένες επιχειρήσεις παραπληροφόρησης που εκπορεύονται κυρίαρχα από τη Δύση.

Τα δύο βιβλία σου τιτλοφορούνται «Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση». Τι ακριβώς σημαίνουν αυτές οι δύο έννοιες;
Την περίοδο που γράφτηκαν και τα δύο βιβλία, τόσο στη διεθνή βιβλιογραφία όσο και στη δημόσια συζήτηση της φιλελεύθερης Δύσης, οι όροι «προπαγάνδα» και «παραπληροφόρηση» σήμαιναν ουσιαστικά ένα πράγμα: φάρμες από bots και trolls της Ρωσίας – άντε και της Κίνας στην καλύτερη περίπτωση – οι οποίες υποτίθεται ότι ανέτρεπαν τον «καλύτερο δυνατό κόσμο» της φιλελεύθερης αστικής δημοκρατίας.

Στο πρώτο βιβλίο προσπάθησα να ανατρέψω αυτή την αφήγηση, επισημαίνοντας ότι τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης εξακολουθούν να παράγουν τις μεγαλύτερες ποσότητες προπαγάνδας και παραπληροφόρησης. Και στο δεύτερο βιβλίο εξηγώ ότι, παρότι υπάρχουν κράτη που ασκούν συστηματικά τέτοιες πρακτικές, δεν είναι η Ρωσία εκείνη που πρωταγωνιστεί. Όχι επειδή θέλω να τη δικαιολογήσω – η Ρωσία προσπαθεί, αλλά δεν τα καταφέρνει. Οι βασικοί παραγωγοί προπαγάνδας ήταν και παραμένουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, και τις τελευταίες δεκαετίες και το Ισραήλ. Έτσι, αλλάζει και η οπτική από την οποία επιχειρεί να ορίσει κανείς τι είναι προπαγάνδα και παραπληροφόρηση.

Η διαφορά στο δεύτερο βιβλίο είναι ότι, πέρα από τις οργανωμένες κρατικές επιχειρήσεις, αναζητώ την προπαγάνδα που είναι εγγεγραμμένη στο DNA των αλγορίθμων και πλέον των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Αυτά αναπαράγουν σχέσεις εξουσίας – πρωτίστως ταξικές – επειδή εκπαιδεύτηκαν πάνω σε υλικό που αντανακλά αυτές τις ιεραρχίες. Αυτό καθιστά την προπαγάνδα τους πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί, ακόμη και από τους ίδιους τους ανθρώπους που τα σχεδιάζουν.

Όταν ο όγκος των δεδομένων εκπαίδευσης προέρχεται, όπως παραδέχτηκε κάποτε το ίδιο το ChatGPT, από «λευκούς, πλούσιους άντρες», τότε τα στερεότυπα που ενσωματώνονται είναι αναπόφευκτα σεξιστικά, ταξικά, φυλετικά. Και εκεί μπαίνουμε πλέον σε έναν νέο κόσμο. (...) 

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ
Γιώργος Μουρμούρης, Εφημ. Πριν (30/11/2025)

 

«Ζούμε τη μεγαλύτερη κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας στην ανθρώπινη ιστορία»
Ο διακεκριμένος ερευνητικός δημοσιογράφος μιλά στην Parallaxi για την κρίση στη δημοσιογραφία
και την τεχνητή νοημοσύνη.

Πάντα θαύμαζα τον τρόπο με τον οποίο ο Άρης Χατζηστεφάνου έκανε δημοσιογραφία. Εμπεριστατωμένη έρευνα, τεκμηριωμένα στοιχεία, μαχητικότητα, πάντα σε περιμένει μια έκπληξη και κάτι καινούργιο διαβάζοντας ή ακούγοντάς τον. Μέσω του Infowar μαθαίνεις πράγματα που δύσκολα μπορείς να βρεις αλλού, όμως η σπουδαία του δουλειά επισφραγίστηκε στις συνεργασίες του με το BBC και τον Guardian. Εκεί που πάντως έκανε πάταγο ήταν με τα ντοκιμαντέρ του. Debtocracy για την κρίση χρέους, Catastroika για τις ιδιωτικοποιήσεις, το Φασισμός ΑΕ, ένα ντοκιμαντέρ που αποτελεί ντοκουμέντο για τον τρόπο με τον οποίο οι οικονομικές ελίτ του ΄20 και του ΄30 υποστήριξαν τα φασιστικά καθεστώτα και ακόμη δύο την τελευταία δεκαετία, το This is Not A Coup και το Make the Economy Scream.  Είναι και συγγραφέας βιβλίων, το τελευταίο του με τίτλο Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση στο ίντερνετ ήδη έχει μεγάλη απήχηση. 

Ο Άρης Χατζηστεφάνου είναι ο σημερινός προσκεκλημένος μας στη στήλη για τη Δημοσιογραφία και από τις απαντήσεις του καταλαβαίνει κανείς γιατί έχει τόσο μεγάλο πιστό κοινό που τον ακολουθεί. 
Ποιο είναι κατά τη γνώμη σου το μεγαλύτερο πρόβλημα της δημοσιογραφίας σήμερα; 
«Για τουλάχιστον δυο δεκαετίες τα ΜΜΕ σε όλο τον κόσμο ανέθεσαν την επικοινωνία με τους αναγνώστες και τους ακροατές τους στις μεγάλες πλατφόρμες του διαδικτύου. Τα κείμενά μας υπήρχαν μόνο αν εμφανίζονταν στην Google, το Facebook, το X κτλ.. Η σχέση αυτή ήταν πάντα λεόντειος καθώς οι πλατφόρμες αποκόμιζαν το μεγαλύτερο τμήμα των εσόδων αλλά τουλάχιστον επέτρεπε στα μέσα να προωθούν τη δουλειά τους. Σήμερα ζούμε τον λεγόμενο «θάνατο του λινκ», οι πλατφόρμες όλο και συχνότερα παρουσιάζουν στους επισκέπτες τους μια σύνοψη της δημοσιογραφικής παραγωγής μέσω ΑΙ, την οποία κυριολεκτικά κλέβουν από τους δημιουργούς της χωρίς συχνά καμία αναφορά στην πηγή. Αυτό σημαίνει ότι εκμηδενίζονται τα κέρδη που ανέμεναν τα ΜΜΕ από διαφημίσεις, χορηγίες ή συνδρομές που λάμβαναν από τους αναγνώστες τους. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας στην ανθρώπινη ιστορία η οποία θα υποβαθμίσει σε τρομακτικό βαθμό την ποιότητα του περιεχομένου καθώς χιλιάδες μικρά μέσα θα οδηγηθούν στην αφάνεια. Για να μην παρεξηγηθώ, ήμουν και παραμένω υπέρ της ελεύθερης και δωρεάν διάδοσης κάθε πληροφορίας – ακόμη και με όρους πειρατείας – πάντα όμως προς όφελος των πολλών. Αντίθετα σήμερα βιώνουμε την κλοπή περιεχομένου από τους ισχυρούς». (...)

Διαβάστε περισσότερα εδώ
Συνέντευξη στον Χάρη Δημαρά, https://parallaximag.gr/ (14/12/2025)

 

Συνέντευξη  στον δημοσιογράφο Πάρι Καρβουνόπουλο για το militaire.gr (23/12/2025)

Προπαγάνδα και παραπληροφόρηση στο ίντερνετ…Ο τίτλος του νέου βιβλίου του δημοσιογράφου  Άρη Χατζηστεφάνου εξηγεί πως λειτουργεί η προπαγάνδα και η παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο και προτείνει τους τρόπους που μπορεί ένας πολίτης να την αντιμετωπίσει. Δύσκολη δουλειά… Απέναντι στον πολίτη που θέλει να ενημερωθεί βρίσκονται οργανωμένες επιχειρήσεις παραπληροφόρησης από κράτη και μεγάλες επιχειρήσεις.  Ποιες χώρες χρησιμοποιούν περισσότερο τους μηχανισμούς προπαγάνδας στο διαδίκτυο και πως το κάνουν;Τι συμβαίνει με τους περίφημους αλγόριθμους και πως χρησιμοποιούνται για τις επιχειρήσεις προπαγάνδας και παραπληροφόρησης; Ποιος ο ρόλος των επιχειρήσεων μαμούθ που έχουν τον έλεγχο στις μεγάλες πλατφόρμες όπως το facebook και το X; Πως πιέζονται ανεξάρτητες ιστοσελίδες και κανάλια του youtube; Υπάρχει πράγματι δυνατότητα να περιορίζεται η διάδοση του περιεχομένου τους ή και να λογοκρίνονται; Τι είναι το shadow banning; Είναι η διαδικασία που κάποιος ανεβάζει μια πληροφορία ή ένα θέμα στο διαδίκτυο αλλά ελάχιστοι μπορούν να το δουν και ο δημιουργός δεν το ξέρει! Πρόκειται για σύγχρονη μορφή λογοκρισίας…

 

Συνέντευξη στην Τζέλα Αλιπράντη για την Εφημ. Εποχή 

Το νέο βιβλίο του Άρη Χατζηστεφάνου «Προπαγάνδα και παραπληροφόρηση στο ίντερνετ» (εκδ. Τόπος) ανοίγει σειρά σημαντικών και ενδιαφέροντων ζητημάτων αναφορικά με τον ψηφιακό χώρο και την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), δίνοντας παράλληλα πολύ χρήσιμες πληροφορίες για την αντιμετώπιση διαφόρων προβλημάτων και κινδύνων στο διαδίκτυο. Με αφορμή το βιβλίο, συζητάμε για τις μεταβολές που επιφέρει η ψηφιακότητα και η ΤΝ στο πεδίο της πληροφορίας, της δημοσιογραφίας, της πολιτικής επικοινωνίας κ.α.

Το φαινόμενο της παραπληροφόρησης και της προπαγάνδας είναι διαχρονικό. Με αφορμή το νέο σου βιβλίο, θα μας πεις ποιες μεταβολές παρατηρείς στο φαινόμενο με την επικράτηση του ψηφιακού χώρου και την άνοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ);
Σημειώνονται πολλές αλλαγές, καθώς η προπαγάνδα γίνεται, κατά τη γνώμη μου, πολύ πιο δομική στα χαρακτηριστικά της. Πλέον δεν έχεις απέναντί σου μόνο έναν δημοσιογράφο ή έναν επιχειρηματία, πχ, που προωθεί συγκεκριμένες εκστρατείες προπαγάνδας, αλλά ο ίδιος ο αλγόριθμος μιας πλατφόρμας μπορεί να παράγει προπαγάνδα. Αυτό αρχίζουμε και το βλέπουμε πολύ πιο έντονα τώρα με τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, με ακραίο παράδειγμα το Grok του Ίλον Μασκ, το οποίο άρχισε να αναπαράγει τις αντισημιτικές και νεοναζιστικές απόψεις του αφεντικού του στις απαντήσεις που δίνει. Ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου αποτελεί το πώς παράγεται αυτή η δομική προπαγάνδα: Πρώτον, από τον τρόπο με τον οποίο εκπαιδεύονται οι αλγόριθμοι και από τους όγκους κειμένων που διαβάζουν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως το ChatGPT, για να δίνουν απαντήσεις, καταλήγοντας να αναπαράγουν ουσιαστικά τα στερεότυπα μιας δυτικής, πατριαρχικής κοινωνίας. Μάλιστα, μας πηγαίνουν και πολύ πιο πίσω απ’ όσα κατακτήθηκαν τα τελευταία 10–20 χρόνια όσον αφορά στα κοινωνικά και συλλογικά δικαιώματα, καθώς έχουν εκπαιδευτεί σε ακόμα πιο παλιά και αντιδραστικά κείμενα. Δεύτερον, η δομική προπαγάνδα οφείλεται και στις εξωγενείς παρεμβάσεις πάνω στους αλγόριθμους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα και πάλι το Grok, το οποίο ο Ίλον Μασκ έβαλε, καταρχήν, να εκπαιδεύεται από τη ροή μηνυμάτων του X (twitter), ενώ είχε άρει κάθε περιορισμό στο τι μπορεί να γράφει κάθε φασίστας εκεί, και άρα ο αλγόριθμος εκπαιδευόταν σ’ αυτόν τον ακροδεξιό λόγο. Έπειτα παρενέβη ακόμα περισσότερο, δίνοντας εντολή στο σύστημα πριν δώσει κάποια απάντηση, να ανατρέχει σε παλαιότερες δηλώσεις και συνεντεύξεις του ίδιου. Έτσι αρχίσαμε να βλέπουμε απαντήσεις του Grok που ήταν τελείως άσχετες με αυτό που είχε ερωτηθεί. Πχ τον ρωτούσες για τον αγώνα Ολυμπιακού – Παναθηναϊκού και σου απαντούσε «πρέπει να μιλήσουμε για τη γενοκτονία των λευκών στη Ν. Αφρική», όπως διέδιδε ο Μασκ. Πάνω, λοιπόν, στην παραδοσιακή προπαγάνδα που είχαμε, έρχεται να προστεθεί αυτή η δομική, αλγοριθμική προπαγάνδα. Το γεγονός, βέβαια, πως είναι αλγοριθμική δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να έχουμε τα εργαλεία να την εντοπίσουμε και να την αντιμετωπίσουμε, εξού και το βιβλίο αποτελεί και ένα πρακτικό εγχειρίδιο, με καθημερινές συμβουλές γι’ αυτό.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ
Τζέλα Αλιπράντη, Εποχή (28/12/2025)


Παρακολουθήστε την παρουσίαση του βιβλίου στον κινηματογράφο Τριανόν, Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 2025 (Κοδριγκτώνος 21 και Πατησίων).
Για το βιβλίο μίλησαν οι: Αλέξανδρος Μινωτάκης (συντακτική ομάδα Jacobin Greece), Πέτρος Παπακωνσταντίνου (δημοσιογράφος και συγγραφέας) και ο συγγραφέας του βιβλίου. Συντονίζει η δημοσιογράφος Αναστασία Γιάμαλη.


rss feed Νέων

rss feed Νέων Εκδόσεων

Follow us:         

 

Εκδόσεις Τόπος
Μεθώνης 71Α, 10683 Αθήνα
Τηλ.: +30 210 8222835
Fax: +30 210 8222684
Επικοινωνία: info@motibo.com

Κεντρική διάθεση:
Zωσιμάδων 6, 10683 Αθήνα
Tηλ. +30 210 3221580
Fax: +30 210 3211246
Επικοινωνία: bookstore@motibo.com

Προσφορές
Login
Your e-mail:
Your password:
Εχετε ξεχάσει τον κωδικό σας;
Θέλετε να εγγραφείτε;
Νέες εκδόσεις
Προσωπογραφίες
Ηλίας Μπουργιώτης
50 Χρόνια Φωτογραφίες 1976-2025
Μιχάλης Μπολιάκης
Όταν ο κόσμος κοιμάται
Francesca Albanese
Θ.Ν.
Νάντια Βαλαβάνη
Η κορυφή του κόσμου
Ηλίας Μπιστολάς
Προπαγάνδα και παραπληροφόρηση στο Ίντερνετ
Άρης Χατζηστεφάνου
Ο Δαίμων του Αϊνστάιν
Ευτύχης Μπιτσάκης
Στέγαση και παιδική προστασία
Νίκος Κουραχάνης
Για την Οντολογία του Κοινωνικού Είναι
Γκέοργκ Λούκατς
Εγχειρίδιο Rorschach και Tat
Έργο Συλλογικό
Μετά το Μόναχο
Ντέιβιντ Πις
Πέθανε με το πάσο σου
Αλέξις Ραβέλο
Η μανία με την Άνοιξη (Οριστική Έκδοση)
Άρης Μαραγκόπουλος
Τέμπη 57
Ξενοφών Κοντιάδης 
Πώς λειτουργεί η αστυνομική τάξη;
Ασά Τραορέ - Ζοφρουά ντε Λαγκανερί
Βιασμός, συναίνεση και αμοιβαία ερωτική επιθυμία
Γιάννης Μανέτας
Η τέχνη του πολέμου για την εξουσία
Δημήτρης Καλτσώνης
Το κόμμα και η κριτική
Θανάσης Γκιούρας
Πάνος Γεραμάνης και «Λαϊκοί βάρδοι»
Ναυσικά Γεραµάνη - Μαριάννα Τζιαντζή
Συναισθηµατικές, Συµπεριφορικές ∆ιαταραχές και Επιθετικότητα σε Παιδιά και Εφήβους
Ηλίας Κουρκούτας - Συνεργάτες &
Παιδιά µε ειδικές ανάγκες (ΝΕΑ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΗ & ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ)
Έργο Συλλογικό
Περι-Διαβάζοντας και Περι-Γράφοντας
Θανάσης Καράβατος
Γιατί κρατάει τον «τρελό»;
Ιωάννης Θ. Ευδοκιμίδης
Σύγχρονη Υβριδική Ακροδεξιά
Έργο Συλλογικό
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΠΟΣ