Εξώφυλλο & Δελτίο τύπου

1η Έκδοση: Απρίλιος 2026
_{Παρουσιάσεις:
Θεσσαλονίκη: ΔΕΒΘ (10/5/2026)}

«Τι σκοπεύεις να κάνεις µε τον κόσμο που ανοίγεται μπροστά σου και σε λίγο θα αντιμετωπίσεις ως ενήλικας; Να τον αλλάξεις, να τον γνωρίσεις ή να τον κατανοήσεις;» τον ρώτησε ο καθηγητής του την τελευταία μέρα φοίτησής του στο γυμνάσιο.

«Και τα τρία», του είχε απαντήσει τότε αυθόρμητα ο Κώστας, χωρίς δεύτερη σκέψη.

Ο Κώστας Γυφτοδήµος, γιος έγκριτου συμβολαιογράφου, γεννήθηκε στη Λίμνη Ευβοίας το 1905. Γνώρισε, ως φοιτητής της Ιατρικής ακόμη, τη φυλακή και την εξορία λόγω της ένταξής του στο κομμουνιστικό κόμμα, όμως γρήγορα ξεπέρασε τα σύνορα της χώρας του κι έζησε στη Βιέννη, στο Βερολίνο, στο Παρίσι και στη Μόσχα, ενώ το 1945 ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη και στο Σαν Φρανσίσκο για την ιδρυτική διάσκεψη του ΟΗΕ.

Εξόριστος στη Σίφνο και στην Κίμωλο από τη δικτατορία του Μεταξά, µε την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων δραπέτευσε για να πάρει μέρος στην Αντίσταση, όπου έλαβε και το ψευδώνυμο «Καραγιώργης».

Υπήρξε ο πρωτοκαπετάνιος του ΕΛΑΣ Θεσσαλίας στην Κατοχή, υπουργός της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης και υποστράτηγος του Δημοκρατικού Στρατού στον Εμφύλιο, όταν και τραυματίστηκε από έκρηξη νάρκης.

Διευθυντής του Ριζοσπάστη στα Δεκεμβριανά και την περίοδο της λευκής τρομοκρατίας, καθιέρωσε πρωτοποριακές μεθόδους στη λειτουργία της εφημερίδας. Διαφώνησε µε τη Συμφωνία του Λιβάνου, της Καζέρτας και της Βάρκιζας.

Μετά την ήττα στον Εμφύλιο θεωρούνταν από πολλούς ως ο καταλληλότερος «διάδοχος» του Ζαχαριάδη.

Κανένας όμως δεν μπορούσε να φανταστεί το άδοξο τέλος του.

Η πρώτη παρουσίαση του μυθιστορήματος έλαβε χώρα στην 22η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και εκεί ο "Κοσμοπολίτης" έγινε η αφορμή για έναν γόνιμο διάλογο όπου ακούστηκαν διαφορετικές απόψεις. Παρακολουθήστε τις ομιλίες της Φωτεινής Βάκη, του Κώστα Παλούκη και του Περικλή Παυλίδη, όπως και τη δεύτερη παρέμβαση του Απόστολου Λυκεσά αλλά και την παρέμβαση του συγγραφέα.

Γράφει ο Στέλιος Μερμίγκης, στο Kommon

(...) Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της γραφής του Τσιράκη είναι η διαλεκτική προσέγγιση των ιστορικών προσώπων και γεγονότων. Ο συγγραφέας αποφεύγει τόσο την εξιδανίκευση όσο και τη δαιμονοποίηση ανθρώπων και καταστάσεων. Αντιμετωπίζει την ιστορία ως ένα σύνθετο και αντιφατικό πεδίο, που απαιτεί γνώση, οξυδέρκεια και κριτική σκέψη. Μακριά από μανιχαϊστικές λογικές, επιχειρεί να φωτίσει τις αντιθέσεις και τα διλήμματα της εποχής, προσφέροντας μια ουσιαστική συμβολή στον δημόσιο διάλογο μέσα από το σύνολο του έργου του. (...)

Διαβάστε περισσότερα, εδώ

Το παρελθόν μας χωρίς αγίους και δαίμονες
Συνέντευξη του Βασίλη Τσιράκη, στην εφημερίδα ΠΡΙΝ

(...) Κάθε άλμα της ιστορίας (όπως και της τέχνης) προς τα εμπρός προϋποθέτει την υπέρβαση του παρελθόντος και το συνειδητό κτίσιμο του μέλλοντος, όπου όμως κατά τη μεταβατική περίοδο συνυπάρχει και το παλιό και το νέο. Αν η περίπτωση Καραγιώργη μας δείχνει πως η εξάλειψη του παλιού απαιτεί από την επανάσταση να βρίσκεται σε μια διαρκή επιφυλακή και αμφισβήτηση του εαυτού της, η περίπτωση του Ναπολέοντα Σουκατζίδη και των 200 της Καισαριανής είναι ένα απτό δείγμα του νέου τύπου ανθρώπου της μελλοντικής κοινωνίας. (...)

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη, εδώ
Εφημερίδα ΠΡΙΝ (28/5/2026)

Συνέντευξη του Βασίλη Τσιράκη, στον Θανάση Λαζαρίδη και την εκπομπή "Έρθεν η ώρα μας" στο ραδιόφωνο "ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ 105,5", ακούστε την εδώ

Ανάμεσα στο τεκμήριο και τη μυθοπλασία,
γράφει ο Κώστας Παλούκης, στο περιοδικό Marginalia

(...) ο Τσιράκης επέλεξε να συνομιλήσει με ιστορικούς για να δοκιμάσει την ιστορική πραγματικότητα των ηρώων του. Είχαμε μαζί εκτενείς συζητήσεις για διάφορα θέματα. Διατηρεί, ωστόσο, ο λογοτέχνης μια ευρύτερη ελευθερία, καθώς δεν δεσμεύεται από την αυστηρή προσκόλληση στα αρχεία, τη βιβλιογραφία και τα θεωρητικά σχήματα. Είναι ελεύθερος να αναπλάσει τον χαρακτήρα, αναδεικνύοντας την εσωτερική του αλήθεια, όπως αυτή προκύπτει μέσα από το ιστορικό πλαίσιο. Από αυτή την άποψη, ως ιστορικός που ολοκλήρωσα πρόσφατα ένα βιβλίο με έντονα στοιχεία ιστορικής βιογραφίας, ομολογώ πως «ζηλεύω» τον Τσιράκη καθώς διαθέτει το δημιουργικό «θράσος» να δίνει λόγο στον ήρωα, υπερβαίνοντας τη σιωπή των πηγών.

Ένα τέτοιο βιβλίο, επομένως, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ιστορία. Μπορεί όμως να τη συμπληρώσει με άλλον τρόπο. Μπορεί να κάνει μια εποχή αισθητή, να δώσει πρόσωπο στα γεγονότα, να δείξει το ανθρώπινο κόστος των πολιτικών αποφάσεων, να μετατρέψει τα αρχεία σε βίωμα. Παρότι δεν αντικαθιστά την ιστορική έρευνα, μπορεί να οδηγήσει τον αναγνώστη προς αυτήν. Η αξία του βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη διπλή λειτουργία: από τη μία αφηγείται μια συναρπαστική ζωή, από την άλλη ανοίγει ερωτήματα για τη μνήμη, την ήττα, την κομματική πειθαρχία, τη διαφωνία και την ευθύνη. Διαβάζεται ως λογοτεχνία, αλλά μας αναγκάζει να σκεφτούμε ιστορικά. Και ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό που μπορεί να κάνει ένα ιστορικό μυθιστόρημα: όχι να μας πει οριστικά «τι έγινε», αλλά να μας κάνει να αναρωτηθούμε βαθύτερα πώς και γιατί συνέβη. (...)

Διαβάστε περισσότερα, εδώ
Κώστας Παλούκης, Marginalia (13/6/2026)

Γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης, στο ThessalonikiINFO

(...) Πως θα ήταν δυνατό σε 335 σελίδες να χωρέσει όλη η ιστορία της ελληνικής αριστεράς, έτσι όπως εμφανίζεται από τις αρχές του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα; Η μοναδική λύση είναι η αφήγηση να αφήνει αυτά τα κενά που μπορεί εύκολα ο αναγνώστης να γεμίσει, αν ανατρέξει σε ιστορικά και πολιτικά βιβλία, να εμπλουτίσει τις γνώσεις του, να φτιάξει τελικά τον δικό του κόσμο ή, αν θέλετε, τον δικό του Κώστα Καραγιώργη.

Ο συγγραφέας ακολουθεί τρεις αφηγηματικές γραμμές: το ημερολόγιο του Κώστα Καραγιώργη, κατά κόσμο Κώστα Γυφτοδήμου, την ιστορική αναφορά και τις αναφορές του συγκρατούμενού του, του Ρουμάνου που προσπαθούσε να αλιεύσει ομολογίες του κρατούμενου Καραγιώργη. Υπάρχει όμως ένα «αλλά» που παίζει τεράστιο ρόλο. (...)

Διαβάστε περισσότερα, εδώ
Γιάννης Φραγκούλης, Thessaloniki Info (17/6/2026)

Γράφει ο Κώστας Γιαννακόπουλος, στην Pandiera

(...) Η ιστορική αφήγηση δεν είναι ποτέ πλήρως αντικειμενική. Υποκύπτει πάντα στην υποκειμενικότητα του ερευνητή και των πηγών του. Αυτό συμβαίνει πιο έντονα, όταν η ιστορία αναμειγνύεται με τη λογοτεχνία. Ο συγγραφέας δεν είχε να αντιμετωπίσει μόνο τη δυσκολία της έλλειψης πηγών, αλλά και τη δική του υποκειμενικότητα. Το βιβλίο του λοιπόν δεν είναι απλώς μυθοπλασία, ούτε αμιγώς ιστορικό δοκίμιο.
Είναι ένα σημείο τομής της ιστορικής έρευνας με τη λογοτεχνική αναπαράσταση. Είναι ανάπλαση -με ελάχιστα υλικά- της ζωής και της δράσης ενός ανθρώπου, που έπαιξε καταλυτικό ρόλο την κρίσιμη δεκαετία του 1940. Είναι μια σοβαρή προσπάθεια να αναμετρηθεί με μια εμβληματική μορφή της εποχής. Ίσως γι’ αυτό αξίζει να αναγνωριστεί η τόλμη του Βασίλη Τσιράκη: να καταπιαστεί με μια τόσο σύνθετη και αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Εξάλλου στο «Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ», ο πνευματώδης λόρδος Χένρυ Γουότον απευθύνεται κάποια στιγμή στον Ντόριαν λέγοντας: «Μόνο τα ιερά πράγματα αξίζει να αγγίζει κανείς Ντόριαν». (...)

Διαβάστε περισσότερα, εδώ
Κώστας Γιαννακόπουλος, Pandiera (18/6/2026)

Συνέντευξη του συγγραφέα Βασίλη Τσιράκη, στον Γιάννη Φραγκούλη και το ThessalonikiINFO

Γιατί ασχοληθήκατε με την ζωή του Κώστα Καραγιώργη;

Πέρα από την προσωπικότητά του, η πολυτάραχη ζωή του γεμάτη από φυλακές, εξορίες, παρανομία, αλλά και έρωτα και ταξίδια -όπως αυτά στη Βιέννη, το Βερολίνο, το Παρίσι και τη Μόσχα του μεσοπολέμου-, πληρούσε όλες τις λογοτεχνικές προϋποθέσεις για να μεταπλαστεί σε μυθιστορηματική βιογραφία.

Διαβάστε περισσότερα, εδώ

Κώστας Καραγιώργης: το πορτρέτο ενός ανθρώπου και ενός αγωνιστή
γράφει η Φωτεινή Βάκη, στην εφημερίδα Εποχή

(...) Το βιβλίο του Βασίλη Τσιράκη δεν συνιστά αφήγηση του παρελθόντος «όπως ήταν». Αναλαμβάνει το ηθικό καθήκον ενός ιστορικού υλιστή, σύμφωνα με τον Μπένγιαμιν, να διασώσει το παρελθόν παραθέτοντας τις στιγμές του, ικανοποιώντας αιτήματα σε εκκρεμότητα και χαμένες δυνατότητες που επιζητούν δικαίωση. Ο υλιστής ιστορικός, για τον Μπένγιαμιν, μοιάζει με τον αγγελιοφόρο που προσκαλεί τους νεκρούς του παρελθόντος στο τραπέζι που έχουν ετοιμάσει οι ζωντανοί, «το απομεσήμερο της ιστορίας» και, όπως «ο άγγελος της ιστορίας», γυρίζει την πλάτη του στις μελλοντικές γενιές των «απελευθερωμένων εγγονών» για να στρέψει το βλέμμα στο παρελθόν των «σκλαβωμένων προγόνων». (...)

Διαβάστε περισσότερα, εδώ
Φωτεινή Βάκη, Εφημερίδα ΕΠΟΧΗ (5/7/2026)