Η Νάντια Βαλαβάνη, οικονομολόγος και συγγραφέας, γεννήθηκε στο Ηράκλειο το 1954 και έχει δυο παιδιά. Είχε την τύχη να ζήσει 40 χρόνια µε τον Δήµο Τσακνιά (1949-2014). Εργάστηκε ως μεταφράστρια και επί µία εικοσαετία σε ασφαλιστική εταιρεία, ενώ για µία δεκαετία (1996-2005) διηύθυνε ξενοδοχείο στην Κρήτη.

Από δεκαοκτώ χρονών συμμετείχε στο αντιδικτατορικό κίνημα (Αντι-ΕΦΕΕ/ΚΝΕ). Συνελήφθη (14.2.1974) και προφυλακίστηκε αρχές Ιουλίου (Φυλακές Κορυδαλλού, υπόδικη Έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών, α.ν. 509). Αποφυλακίστηκε µε τη γενική πολιτική αμνηστία (26.7.1974). Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Φοιτητών ΑΣΟΕΕ (1974) και µέλος του EΣ της ΕΦΕΕ (1975), συµµετείχε σε όλους τους μεταπολιτευτικούς αγώνες. Χρημάτισε µέλος του Γραφείου και της Γραµµατείας του ΚΣ της ΚΝΕ και αν. µέλος της ΚΕ του ΚΚΕ. Αποχώρησε το 1989 λόγω της συγκυβέρνησης Ν∆-ΚΚΕ (Κυβέρνηση Τζαννετάκη).

Το 2007 προσχώρησε στον ΣΥΡΙΖΑ ως ανένταχτη. Εκλέχθηκε βουλευτής Β΄ Αθηνών στις διπλές εκλογές του 2012 και τον Ιανουάριο 2015. Στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν υπεύθυνη για την πάλη ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις (2012-Φεβρουάριος 2014) και, στη συνέχεια, υπεύθυνη Εξωτερικής Πολιτικής. Στην πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ υπήρξε αν. υπουργός Οικονομικών (φορολογία, δημόσια περιουσία). Παραιτήθηκε κατευθείαν μόλις ανακοινώθηκε το περιεχόμενο της Συμφωνίας µε τους δανειστές (13.07.2015) και αποχώρησε από τον ΣΥΡΙΖΑ μετά την υπερψήφιση στη Βουλή του Τρίτου Μνηµονίου (15.08.2015). Από τότε είναι µέλος της ΛΑΕ ως ανένταχτη. Σήμερα στηρίζει την Ενωτική Πρωτοβουλία µε το ΜέΡΑ25, στην οποία είναι ενταγμένη και η ΛΑΕ.

Ασχολήθηκε συστηματικά µε το έργο του Μπρεχτ. Μετάφρασε ποιήματα (ΣΕ, 1987) και διηγήματά του (Καστανιώτης, 2003). Οργάνωσε τη διεθνή συλλογική έκδοση Μπέρτολτ Μπρεχτ, Κριτικές Προσεγγίσεις (Πολύτροπον, 2004). Με εξαιρετικούς συνεργάτες, δημιούργησε σειρά παραστάσεων για Μπρεχτ και Μαγιακόβσκι (2007-2011). Ποιητικές συλλογές: Τέλος εποχής (Καστανιώτης, 1991), Η πόλη της µακριάς προσµονής (Δελφίνι, 1994), Η Μεγάλη Εποχή (Ταξιδευτής, 2008). Μυθιστόρηµα: Οι εσπερινοί επισκέπτες (Δελφίνι, 1996/Στάχυ, 1999). Λεύκωµα (κολάζ): Ο απαραίτητος πόλεµος (Στάχυ, 1999). Δοκίμια για τέχνη και πολιτική: Ψωμί και Τριαντάφυλλα (Ταξιδευτής, 2011), Η Αρπαγή της Ελλάδας – Χρέος και Ιδιωτικοποιήσεις (Λιβάνης, 2015), Τρίτο Μνηµόνιο: Η ανατροπή µιας ανατροπής (Λιβάνης, 2016). Συµµετείχε σε δεκάδες συλλογικές εκδόσεις.

Τον Νοέμβριο του 2025 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Τόπος το νέο της βιβλίο Θ.Ν. / Ένα χρονικό για «τα παιδιά του Φλεβάρη» μισόν αιώνα αργότερα.